Toplumsal Tarih Dergisi Temmuz 2014, 247. Sayı


Toplumsal Tarih dergisi Temmuz 2014 sayısında “Osmanlı’ya Komşu Dünyada Dil Okulları ve Oryantalizmin Doğuşu” dosyasını kapağa taşıyor.

Toplumsal Tarih’in Temmuz sayısında, Özhan Kapıcı’nın derlediği “Osmanlı’ya Komşu Dünyada Dil Okulları ve Oryantalizmin Doğuşu” isimli dosya kapağa taşındı. Dosyada Güner Doğan, Ömer Gezer, Özlem Akay Dinç ve Özhan Kapıcı’nın yazıları yer alıyor. Dosya 16., 17. ve 18. yüzyıllarda Osmanlı’ya komşu devletlerin diplomatik ve ticari ilişkilerini yürütecek insanları yetiştirmek için açtıkları dil okulları ve bunların daha sonraki süreçte gelişimini ele alıyor.

Güner Doğan, Osmanlı – Venedik ilişkilerinin gelişiminde iyi dragoman ihtiyacının ortaya çıkması neticesinde dil oğlanı yetiştirilmesini ve diğer ülkelerin örnek aldığı İstanbul’da açılan dil okulunun Venedik’e taşınması fikrinin hayata geçirilme sürecinde yaşananları konu ediyor.

Ömer Gezer, köklü bir şarkiyatçılık geçmişi olan ve bu alanda yetiştirdiği insanlarla en ciddi çalışmalara imza atan Viyana’da kurulan Avusturya Dil Okulu’nun nasıl işlediğini ve hangi ölçütlere göre ne gibi yöntemlerle öğrenci yetiştirildiğini anlatıyor, bu okulla ilişkili Meninski ve Hammer gibi önemli şarkiyatçıların hayatına değiniyor. 

Özhan Kapıcı, Çarlık Rusyası’nda Osmanistika ve Türkoloji’nin doğuşunun ilk aşamasını oluşturan dil eğitimi ile diplomatik ve bürokratik kurumların ilişkisini ele alıyor ve Rus okulunun diğerlerinden nasıl daha ayrıksı bir işleyiş içinde olduğunu ortaya koyuyor. 

Özlem Akay Dinç ise Osmanlı ile Polonya arasında diplomatik ilişkilerin yürütüldüğü bir bağlantı noktası olarak İstanbul’da kurulan Doğu dilleri okuluyla ilgili girişimleri ele alıyor ve bu girişimin arkasındaki gücün yetersizliğinden dolayı Polonya okulunun zayıf kaldığını belirtiyor. 

Dunja Resanovic, 19. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı egemenliğinden ayrılıp Sırp yönetimine geçmesiyle Sırbistan başkenti Belgrad’da yapılan mimari tercihler ve şehir düzenlemeleri neticesinde nasıl Osmanlı geçmişinden koptuğunu ve bu değişimin nasıl yaşandığını yapılara, meydanlara, parklara, şehir kapılarına bakarak anlatıyor. 

Zafer Toprak, Cumhuriyet’in ilk yıllarında ideal Türk kadını olarak sunulan Afet Hanım’ın Mustafa Kemal tarafından desteklenen çalışmalarını konu ediyor ve 3 Nisan 1930 tarihinde kadınların siyasal hayata katılımları konusunda yaptığı konuşma metnini sunuyor.

Johannes Koder, Bizans İmparatorluğu’nda köylü nüfusun tarımsal üretimini mercek altına alıyor. Yıllardır devam eden Bizans çalışmalarına dayanarak imparatorlukta üretilen sebzeler, meyveler, hububat, hayvancılık ve balıkçılıkla ilgili ilginç bilgileri okuyucuyla paylaşıyor.

Muhammet Yücel, Sasani Şehinşahı II. Behram ve ailesiyle ilgili genel bilgiler verirken bir yandan da çeşitli yazıt, sikke ve rölyeflere ele alarak bu bilgilerin dayandığı kaynakları okuyucu ile paylaşıyor. 

Edhem Eldem, Başbakanlık Arşivi’nin hazırladığı, üzerinde Abdülhamid tuğrası bulunan bir CD’den hareketle, devletin resmi bir kurumunun hazırladığı bir ürünün üstünde, daha eski devleti, üstelik o devletin sadece bir dönemini temsil eden bir simgenin kullanılmasını nasıl anlamamız gerektiği sorusunu soruyor. Bunun yanı sıra Türkiye’de tarih ile siyaset arasındaki tahakküm ilişkisine dikkat çekiyor. 

Zerrin İren Boynudelik, “Avrupa Resminde Mitolojik Konulu Resimler” başlıklı yazı dizisinde bu ay Nicolas Pussin’in “Dionysos’un Zafer Geçidi” tablosunu tanıtıyor. 

Her ay olduğu gibi Toplumsal Tarih’in 247. Temmuz sayısında da Edhem Eldem “L’illustration’dan Seçmeler”i yer alıyor. Eldem L’illustration’un 10 Temmuz 1915 tarihli sayısında yer alan Edouard Julia imzalı yazı ile Çanakkale Muharebesi sırasında cephedeki hayatı aktarıyor. Ayrıca güncel sayfalarında Ozan Torun, Tarih Vakfı’nın “Ayasofya Müze Olarak Kalmalıdır” çağrısıyla ilgili etkinliği özetlediği yazısı ile Nilay Özlü, Alişan Akpınar- Fırat Güllü ve Ayşe Düzkan’ın güncel yazılarının yanı sıra “Tarih Vakfı’ndan Haberler”de Haziran ayında öne çıkan etkinliklerden haberdar olabilirsiniz.