Sığınaklar Nasıl "Kamu Kurumu" Oldu?

TARİH VAKFI

TOPLUMSAL CİNSİYET TARTIŞMALARI DİZİSİ

 

Sığınaklar Nasıl “Kamu Kurumu” Oldu?

1990 Sonrası Feminist Hareket ve Kamu Kurumları İlişkisini Sığınaklar Üzerinden Düşünmek

Berna Ekal

 

Türkiye’de feminist hareket tarafından sığınak, kamu kurumları tarafından da “sığınma evi” ya da “konuk evi” adlarıyla anılan kurumların ilk örneklerini 1990’lardan itibaren görmeye başlarız. Başlarda pek çok başka ülkedekine benzer bir şekilde Türkiye’de de feministler tarafından kamunun sağlayacağı maddi destekle işletilen sığınaklar kurulması amaçlanır. Ancak günümüze gelindiğinde tablonun tamamen farklı olduğunu görürüz: Bugün Türkiye’de bulunan 130 sığınağın 95’i Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, 32’si ise belediyeler tarafından işletilmektedir. Peki nasıl olur da feminist bir kurum, kamu kurumuna dönüşür? Bu sunum, sığınakların feminist bir kurum olarak ortaya çıkışından Türkiye’deki son örneklerine kadar geçen süreci ve aktörleri ele alarak, Türkiye’de günümüzde var olan sığınakları anlayabileceğimiz bir perspektif önerisi ortaya koymaktadır. Çalışmanın temel kaynağını ise, feministlerin kendi tarihlerine ilişkin tuttukları kayıtlar oluşturmaktadır.

Tarih Vakfı Toplumsal Cinsiyet Tartışma Dizisi:

 

Son yıllarda kadın tarihi üzerine çalışan araştırmacılar, kadınların ekonomik hayatta, aile ilişkilerinde, hukuk sisteminde varlıklarını göz önüne serdiler, pek çok kadının hikâyesini gün ışığına çıkardılar ve özellikle II. Meşrutiyet sonrası kadın hareketi ve kadın dergiciliği üzerinden kadınların politik varlık ve eylemliliklerini görünür kıldılar. Tarih Vakfı’nda Bahar 2015 döneminden itibaren başlatılmış olan bu tartışma dizisi, mevcut çalışmaları bir başka düzleme taşımayı hedefleyerek,  “toplumsal cinsiyet” kavramı “Osmanlı ve Türkiye özelinde analitik ve eleştirel bir kategori olarak nasıl ele alınabilir?”, “Toplumsal cinsiyet tarihçiliği Osmanlı İmparatorluğu ve Türkiye Cumhuriyeti tarih yazımına nasıl katkı yapabilir?” ve en önemlisi “Toplumsal cinsiyet tarihçiliği yapmak mümkün müdür?” gibi sorulara cevap aramayı amaçlıyor.

 

 

Tarih: 17 Mart 2016, Perşembe

Saat: 19.00

Yer: Tarih Vakfı, Ragıp Gümüşpala Caddesi No: 10, Eminönü (Marmara Belediyeler Birliği Binası)

 

Berna Ekal kimdir?

Lisans ve yüksek lisans derecelerini Boğaziçi Üniversitesi Sosyoloji Bölümü’nde, doktora derecesini ise 2015’te École des hautes études en sciences sociales (EHESS) - Paris Sosyal Antropoloji ve Etnoloji Bölümü’nde tamamlamıştır. “L’État pour parent? Une anthropologie des violences conjugales et des centres publics d’hébergement en Turquie” ("Akraba mı Devlet mi? Türkiye'de Evlilik İçi Şiddet ve Sığınma Evleri") isimli doktora tezi, şiddet gören kadınlara yönelik sığınaklarda gerçekleştirdiği etnografik çalışmaya dayanmaktadır. Akademik ilgi alanları arasında akrabalık, kurum ve siyaset antropolojisi, Türkiye ve dünyadaki feminist hareketler, Alevilik ve toplumsal cinsiyet ilişkileri bulunmaktadır. Halen İstanbul Bilgi Üniversitesi Sosyoloji Bölümü’nde ders vermektedir.